Istotne dla emitentów tokenów zapisy Ustawy Księstwa Liechtenstein dot. gospodarki tokenowej.

Przez
Jan Rybski
-
13 min czytania

Wpis ten dedykuję przede wszystkim  tym naszym Klientom, którzy chcieliby oprzeć stosunek umowny z TOKEN-CONSULT o zapisy Ustawy Tokenach i Świadczeniodawcach Usług Technologii Godnych Zaufania Księstwa Liechtenstein z dnia 03.10.2019r. (vide poprzedni wpis).

tokenizacja zapisy księstwa lichtenstein

Spis treści:

  • Wprowadzenie do  Ustawy o Tokenach i Świadczeniodawcach Usług Technologii Godnych Zaufania Księstwa Liechtenstein z dnia 03.10.2019r
  • Ustawa o Tokenach oraz Świadczeniodawcach Usług Technologii Godnych Zaufania

Wprowadzenie do  Ustawy o Tokenach i Świadczeniodawcach Usług Technologii Godnych Zaufania Księstwa Liechtenstein z dnia 03.10.2019r.

Technologia blockchain została stworzona początkowo dla kryptowaluty bitcoin, prywatnego digitalnego systemu pieniężnego. Obejmuje ona funkcję swoistego rejestru, w którym można bezpiecznie zapisać przeprowadzone transakcje. Technologię tą można jednak zastosować nie tylko w odniesieniu do bitcoinu. Już dzisiaj znajduje ona szerokie zastosowanie w życiu społeczno-gospodarczym.  Ponadto od momentu jej wprowadzenia, technologia blockchain została rozwinięta i udoskonalona przez wiele osób i organizacji a także rozszerzona o nowe obszary zastosowania (tzw. aplikacje).   

Specyfiką technologii blockchain jest możliwość takiego digitalnego odtwarzania „informacji”, które wyklucza praktycznie ich kopiowanie, czy też manipulowanie nimi, przy jednoczesnym zapewnieniu bezpiecznej ich wymiany pomiędzy poszczególnymi użytkownikami systemu. Bezpieczeństwo to stwarzają wyłącznie procedury matematyczne (np. w zakresie technik kodowania, czy też kryptografii) oraz jasno zdefiniowane zasady. Infrastruktura blockchain zostaje zwykle dostarczona publicznie poprzez internet i pozostaje do dyspozycji szerokiego kręgu osób oraz przedsiębiorstw.    

Te ww. obszary zastosowania nie ograniczają się li tylko do prostych transakcji pomiędzy osobami prywatnymi, związanych z coinami, czy też tokenami posiadającymi wartość wymienną. Technologia ta oferuje dalece więcej możliwości dla szerokiej palety usług związanych z gospodarką, gdyż w systemie blockchain powszechnie odwzorcowane/odzwierciedlone mogą być zarówno składniki majątku, jak i określone prawa. To jest o tyle godne uwagi, że cyfrowe odwzorowanie środków płatniczych, czy też składników majątku, i możliwość ich wymiany odbywa się z wykluczeniem odpowiedzialnego za to pośrednika. Firmy, które oferują swe usługi w ramach systemów blockchain wykorzystują dla świadczenia swych usług powszechnie dostępną infrastrukturę cyfrową.

Już dziś, w ramach istniejących systemów blockchain, mamy cały szereg przedsiębiorstw oferujących swe usługi, takie jak np. portfele cyfrowe (tzw. Wallets), usługi przechowywanie walorów, usługi wymiany kryptowalut (kantory kryptowalutowe), czy też usługi giełdowe dla walut wirtualnych ( giełdy kryptowalutowe). Już dzisiaj wykorzystuje się również technologie blockchain w finansowaniu przedsiębiorstw oraz projektów start-up’owych za pomocą emisji tokenów w ramach ICO („Initial Coin Offerings“), czy też STO („Security Token Offerings“).  

Należy zakładać, że w niedalekiej przyszłości za pomocą systemów blockchain będzie odwzorcowywana/odzwierciedlana znakomicie duża paleta składników majątkowych, lub też praw, co spowoduje oferowanie wielu usług związanych z tymi prawami.   Według wielu ekspertów przede wszystkim niskie koszty transakcji dygitalnych otwierają nowe możliwości przed usługami finansowymi, logistyką, mobilnością, energetyką, przemysłem, mediami i wielu innymi branżami i gałęziami gospodarki. Te zastosowania (aplikacje) składają się wspólnie na pojęcie „ekonomia (gospodarka) tokenowa”.  

Ze względu na wysokie tempo rozwoju innowacji w zakresie technologii blockchain i możliwościach jej zastosowania, ważnym jest to, że Ustawa reguluje zagadnienia prawne gospodarki tokenowej możliwie w ogólny sposób, tym samym będzie ona mogła znaleźć zastosowanie także do przyszłych generacji tej technologii. M. in. dlatego też w Ustawie w odniesieniu do systemów blockchain używa się opisowego pojęcia „systemy transakcyjne bazujące na technologiach godnych zaufania”.  

Ustawa wraz z pojęciem „token” wprowadza nowy przedmiot stosunku prawnego, co umożliwiać będzie bezpieczne prawnie odwzorowanie/ odzwierciedlanie świata realnego w systemach godnych zaufania, i co pozwali na objęcie Ustawą całego potencjał aplikacyjnego gospodarki/ekonomii tokenowej.  

Nadanie tokenowi tożsamości cywilnoprawnej otwiera zupełnie nowe perspektywy przed procesami związanymi z tokenizacją aktywów, rozumianych jako „wartość”. Praktycznie wszystko, co posiada wymierną lub powszechnie uznaną, czy akceptowalną, wartość, będzie mogło podlegać tokenizacji, tj. być reprezentowane w obiegu gospodarczym przez tokeny jako nośniki praw, w rozumieniu uprawnień czy roszczeń.  

Możliwość odwzorowania/odzwierciedlenia w tokenach wartości składników majątkowych, lub – ogólniej – praw, stawia jednak zasadnicze pytania natury prawnej, które Ustawa musi  wyjaśnić zarówno użytkownikom, jak i usługodawcom, działającym w obszarze „systemów godnych zaufania”. Jedną  z takich kwestii jest  związane z przekazaniem tokenów zagadnienie prawne odnośnie przeniesienia reprezentowanego przez token prawa (uprawnienia czy roszczenia).  

Inne problemy związane z coraz szerszym upowszechnianiem się aplikacji związanych z technologiami blockchain to ochrona interesów czy też majątku klienta, lub też zagadnienia związane z praniem brudnych pieniędzy, czy z innymi zdarzeniami o podłożu kryminalnym.  Tworząc Ustawę, zagadnieniom tym należało wyjść naprzeciw. Z uwagi na fakt, że technologia blockchainowa jest wykorzystywana już obecnie aktywnie coraz częściej, należało przy pracach nad Ustawą wyjaśnić także, jakie wymagania są stawiane wobec ważnych czynności podejmowanych w obszarze systemów godnych zaufania.  Wymagania te muszą bowiem pozwolić na osiągniecie bezpieczeństwa prawnego, polepszyć ochronę klienta, a także wyjść naprzeciw obowiązkowi przestrzegania staranności w działaniu, zapewnić dochowanie standardów międzynarodowych w zakresie ochrony danych osobowych, z zakresu walki z terroryzmem, czy też dochowanie zasad skutecznej walki z praniem brudnych pieniędzy (vide przepisy w zakresie RODO/KYC/AML).  Ustawa podołała tym zadaniom.   

Ustawa definiuje ramy prawne dla wszystkich aplikacji związanych z gospodarką/ ekonomią tokenową, celem zapewnienia bezpieczeństwa prawnego dla wielu dzisiejszych i jutrzejszych modeli biznesowych. Chodzi przy tym przede wszystkim o zasadnicze aspekty tej ekonomii, takie jak emitowanie tokenów, czy też ich przechowywanie, a nie o regulację czynności bliskich rynkom finansowym, np. odnośnie giełd tokenów płatniczych.  

Aby papiery wartościowe mogły zostać zaprezentowane w formie tokenu w systemie godnym zaufania bez konieczności wystawienia materialnego świadectwa, i aby można było je tam przenieść, należało zaadoptować do prawa Księstwa Liechtenstein niemiecką figurę prawną „Wertrecht”, czyli zdematerializowanego (bezdokumentowego)  papieru wartościowy, dla którego funkcję świadectwa posiadania przejmuje wpis do tak zwanej księgi praw do papierów wartościowych; tworząc tym samym punkt styczny pomiędzy prawem papierów wartościowych i Ustawą.   

Z uwagi na wysoki potencjał „ekonomii tokenowej” w odniesienie do wielu obszarów gospodarki, należy mocą Ustawy wzmocnić bezpieczeństwo prawne zarówno Korzystających, jak i Oferentów usług z nią związanych, co ma na celu wsparcie pozytywnego rozwoju gospodarki tokenowej.  Ustawa wychodzi naprzeciw nie tylko występującym i rysującym się już dzisiaj ryzykom, lecz przede wszystkim potrzebom uczestników rynku, związanym z bezpieczeństwem prawnym w odniesieniu do korzystania z systemów technologii godnej zaufania.

Ustawa o Tokenach oraz Świadczeniodawcach Usług Technologii Godnych Zaufania

I. Postanowienia ogólne:

Art. 1

Przedmiot i cel:

1. Ustawa ustanawia ramy prawne dla systemów transakcyjnych bazujących na technologiach godnych zaufania oraz reguluje w szczególności:

a)  w zakresie tokenów:

     a1. cywilno-prawne podstawy dotyczące tokenów,  

     a2. reprezentowanie praw za pośrednictwem tokenów,

     a3. transferowanie (przekazywanie) tokenów;

b) nadzorowanie podmiotów świadczących usługi w zakresie technologii godnych zaufania oraz ich prawa i obowiązki.

2. Celem Ustawy jest:

a) zapewnienie zaufania do cyfrowego obrotu prawami (uprawnieniami i roszczeniami), w szczególności w sektorze finansów i gospodarki;

b) ochrona użytkowników systemów godnych zaufania;

c) stworzenie optymalnych, przyjaznych innowacjom oraz neutralnych technologicznie warunków ramowych dla świadczenia usług w zakresie systemów godnych zaufania.  

Art. 2  

Definicje zastosowanych pojęć i określeń

1. Ustawa definiuje jako:

a) „technologie godne zaufania” (dalej jako tgz): technologie zapewniające tokenom ich integralność, jednoznaczne podporządkowanie do identyfikatorów tgz a także dysponowanie nimi;

b) „systemy tgz”: systemy transakcyjne umożliwiające bezpieczne przenoszenie i przechowywanie tokenów a także bazujące na tym świadczenie usług za pośrednictwem tgz;

c) „token”: informacja zapisana w systemie technologii godnych zaufania, która wobec osoby fizycznej lub prawnej może reprezentować sobą prawa związane z wierzytelnością lub prawa udziałowe, prawa rzeczowe lub inne prawa bezwzględne lub względne oraz, jednocześnie, która zostaje przyporządkowana jednemu lub wielu identyfikatorom technologii godnych zaufania;  

d) „token płatniczy”: tokeny, które są akceptowane dla skutecznego zaspokojenia wierzytelności i tym samym pełniąc tą funkcję zastępują ustawowe środki płatnicze;

e) „identyfikator technologii godnej zaufania”: identyfikator, który umożliwia jednoznaczne przyporządkowanie tokena;  

f) „klucz tgz”: klucz, który umożliwia dysponowanie tokenem;  

g) „użytkownik”: osoba, która dysponuje tokenem i/lub korzysta z usług tgz;  

h) „emisja tokenów”: publiczne oferowanie tokenów;

i) „informacje podstawowe”: informacje dotyczące publicznego oferowania tokenów, umożliwiające użytkownikowi wyrobienie sobie osądu praw i ryzyk związanych z tokenem oraz biorącego w tym udział usługodawcy tgz;  

k) „usługodawca tgz”: osoba (fizyczna lub prawna) spełniająca jedną lub wiele funkcji opisanych pod lit. l do u;

l) „emitent tokenów”: osoba (fizyczna lub prawna), która w imieniu własnym lub w imieniu zleceniodawcy oferuje publicznie tokeny;  

ł) „kreator tokenów”: osoba (fizyczna lub prawna), która generuje jeden lub wiele tokenów;

m) „depozytariusz klucza tgz”: osoba (fizyczna lub prawna”, która przechowuje klucz tgz dla zleceniodawcy;

n) „depozytariusz tokenów tgz”: osoba (fizyczna lub prawna), która przechowuje tokeny w imieniu i na rachunek osoby trzeciej;

o) „walidator”: osoba (fizyczna lub prawna), która zapewnia zgodne z umową wyegzekwowanie w systemach tgz reprezentowanych przez token praw do rzeczy w znaczeniu prawa rzeczowego;

p) „protektor tgz”: osoba (fizyczna lub prawna), która przechowuje tokeny w systemach tgz w imieniu własnym lecz na rachunek osoby trzeciej;

q) „kantor tgz”: osoba (fizyczna lub prawna), która wymienia ustawowe środki płatnicze w zamian za tokeny płatnicze (i odwrotnie), a także tokeny płatnicze w zamian za inne tokeny płatnicze;

r) „kontroler tgz”: osoba (fizyczna lub prawna), która sprawdza uprawnienia transakcyjne oraz spełnienie warunków do dysponowania tokenem;

s) „sygnalizator cen tgz”: osoba (fizyczna lub prawna), która udostępnia użytkownikom systemów tgz zagregowane na podstawie ofert kupna i sprzedaży lub zrealizowanych transakcji informacje dotyczące cen;

t) „serwis identyfikacyjny tgz”: osoba (fizyczna lub prawna), która identyfikuje osobę upoważnioną do dysponowania tokenem oraz wpisuje ją do rejestru.

2. Użyte w Ustawie określenia dotyczące osób i funkcji odnoszą się zarówno osób płci żeńskiej, jak i do płci męskiej.

II. Podstawy cywilnoprawne

Art. 3

Podmiotowość i stosowanie

1. Rozdział ten reguluje cechy cywilnoprawne tokenów i dysponowanie nimi w systemach tgz.

2. Ustawa znajduje swe zastosowanie, gdy:

a) token zostaje wygenerowany lub wyemitowany przez usługodawcę tgz mającego swą siedzibę lub miejsce zamieszkania na terenie Księstwa Liechtenstein; lub  

b) strony biorące udział w transakcji związanej z tokenami, niosącej ze sobą skutki prawne, wyraźnie zadeklarowały zawarciu jej na mocy postanowień niniejszej Ustawy.

3. Art. 4 do 6 oraz 9 znajdują swe odpowiednie zastosowanie także do tokenów nie reprezentujących sobą jakichkolwiek praw.   

Art. 4

Zakwalifikowanie tokenów

Jeżeli zgodnie z art. 3 zastosowanie mają przepisy niniejszej Ustawy, token należy zakwalifikować jako majątek znajdujący się na terenie Księstwa Liechtenstein.

Art. 5

Władztwo nad tokenem i uprawnienie do dysponowania nim

1. Uprawnienie do dysponowania tokenem posiada właściciel  klucza tgz.

2. Wychodzi się z założenia, że ten, kto posiada władztwo nad tokenem jest też uprawniony do dysponowania nim.  Zakłada się odnośnie każdego, kto poprzednio posiadał władztwo nad tokenem, że w czasie posiadania władztwa był też uprawniony do dysponowania nim.

3. Ktoś, kto posiada władztwo nad tokenem, jednak nie chce być uprawnionym do dysponowania nim, może zaufać temu, że ten, od którego otrzymał w dobrej wierze token, jest uprawniony do dysponowania nim.

Art. 6

Dysponowanie tokenem

1. Do dysponowania zalicza się:

a) przenoszenie uprawnienia do dysponowania tokenem; lub

b) ustanowienie zabezpieczenia na tokenie lub prawa do odnoszenia korzyści z tokena.

2. Dysponowanie tokenem zakłada, że:

a) do przeniesienia tokena doszła zgodnie z zasadami systemu tgz, przy czym ograniczone prawo rzeczowe związane z tokenem może zostać ustanowione także bez przeniesienia, jeżeli jest ono widoczne przez osoby trzecie a moment ustanowienia tego prawa jest jednoznaczny i bezsporny;

b) przenoszący i przyjmujący zgodnie oświadczą wolę przeniesienia prawa do dysponowania tokenem lub ustanowienia na nim ograniczonego prawa rzeczowego;

c) przenoszący jest uprawniony do dysponowania zgodnie z art. 5; z zastrzeżeniem art. 9.

3. Jeżeli dojdzie do bezprawnego dysponowania tokenem, lub gdy podstawa prawna ulegnie likwidacji post factum, dochodzi wtenczas  do anulowania transakcji zgodnie z przepisami prawa dotyczącymi nieuprawnionego wzbogacenia się.

Art. 7

Skutki dysponowania

1. Dysponowanie tokenem skutkuje dysponowaniem prawem reprezentowanym przez token.

2. Jeżeli skutek prawny opisany w ust. 1 nie następuje na mocy Ustawy, wtenczas na skutek zadysponowania tokenem zobowiązana osoba musi zapewnić przy pomocy odpowiednich środków, aby:

a) dysponowanie tokenem skutkowało pośrednio lub bezpośrednio dysponowaniem prawem przez niego reprezentowanym; i

b) zostało wykluczone konkurencyjne dysponowanie prawem reprezentowanym.  

3. Dysponowanie tokenem w przypadku postępowania komorniczego prowadzonego przeciwko osobie przenoszącej jest prawnie wiążące i skuteczne wobec osoby trzeciej, jeżeli proces przenoszenia:

a) został rozpoczęty w systemie tgz przed wszczęciem postępowania; lub  

b) został rozpoczęty w systemie tgz w dniu otwarcia postępowania komorniczego, jeżeli jednak przejmujący udowodni, że nie miał żadnej wiedzy na temat otwarcia postępowania, i nie mógł jej mieć przy zachowaniu nawet wszelkich środków ostrożności.    

Art. 8

Legitymacja prawna i zwolnienie ze zobowiązania

1. Osoba, która została zidentyfikowana przez system tgz jako upoważniona do dysponowania,, posiada wobec zobowiązanego (do świadczenia) status pełnoprawnego właściciela prawa reprezentowanego przez token.

2.  Zobowiązany (do świadczenia) zostaje zwolniony ze swego zobowiązania wobec osoby zidentyfikowanej  przez system tgz jako osoba upoważniona do dysponowania na drodze realizacji świadczenia, chyba, że wiedział lub wiedzieć musiał, gdyby zachował wszelkie środki ostrożności, że osoba ta nie jest pełnoprawnym właścicielem.  

Art. 9

Nabycie w dobrej wierze

Nabycie przez osobę, która przyjmuje odpłatnie w dobrej wierze przekazywany token celem nabycia prawa do dysponowania lub ograniczonego prawa rzeczowego, podlega ochronie nawet wtedy, gdy przenoszący nie był uprawniony do dysponowania tokenem, chyba, że przejmujący wiedział o braku uprawomocnienia do przeniesienia lub przy zachowaniu wszelkich środków ostrożności wiedzieć mógł.   

Art. 10

Kasacja tokenu

1. Gdyby doszło do zagubienia klucza tgz lub token nie funkcjonuje w inny sposób, osoba, która w momencie zagubienia lub zaistnienia braku funkcjonalności była uprawomocniona do dysponowania, może wystąpić o kasację tokenu w postępowaniu nieprocesowym.

2. W celu kasacji tokenu wnoszący sprawę musi w sposób wiarygodny przedstawić przed sądem swoje uprawnienie do dysponowania tokenem oraz okoliczności zagubienia klucza tgz lub utracenia przez token jego funkcji. Sądem do rozstrzygającym sprawę jest sąd rejonowy (Księstwa Liechtenstein).

3. Stroną przeciwną jest osoba zobowiązana do świadczenia prawa reprezentowanego przez token.

4. Wnioskodawca może w przypadku kasacji wystąpić o uznanie swego prawa także bez tokena, lub też wystąpić o wygenerowanie nowego tokena na swój koszt.


Tłumaczenie Ustawy z j. niemieckiego: Jan Rybski

Kup Bitcoin Zainwestuj już dziś!
Wyrażam zgodę na przetwarzanie danych osobowych na zasadach określonych w polityce prywatności oraz polityce cookies. Jeśli nie wyrażasz zgody na wykorzystywanie cookies we wskazanych w niej celach, w tym do profilowania, prosimy o wyłącznie cookies w przeglądarce lub opuszczenie serwisu. Więcej Akceptuję